پرسش:
ممکن است در مورد عقد دائم و موقت و احکام و شرائط مربوط به آن توضیح دهید؟

پاسخ:


عقد ازدواج بر دو نحو است:1. عقد دائم 2. عقد موقت

صیغه هر یک از این دو یا توسط وکیل اجرا می شود و یا توسط طرفین بدون وکالت و یا این که یکی از طرفین مستقیما و دیگری با وساطت وکیل.

الف) عقد دائم

1- در صورتی که عقد را اصالتا هر دو نفر یعنی زوج و زوجه می خوانند ابتدا زوجه باید بگوید(انکحتک نفسی علی الصداق المعلوم) و بعد زوج بلافاصله بگوید (قبلت النکاح لنفسی علی الصداق المعلوم)

2- در صورتی طرفین اجراء عقد را به یک وکیل وگذارده اند ابتدا وکیل از طرف زوجه می گوید(انکحت موکلتی، لموکلی علی الصداق المعلوم) و بعد بلافاصله از طرف زوج می گوید (قبلت النکاح لموکلی علی الصداق المعلوم)

3- در صورتی که هر یک از زوج و زوجه برای خود وکیلی دارند یعنی الفاظ باید از طرف وکیل هر یک با رعایت ترتیب گفته شده اجرا می شود.

ب) عقد موقّت:

1. در صورتی که هر دو نفر یعنی زوج و زوجه اصالتا صیغه را اجرا می کنند ابتدا زوجه می گوید (متعتک نفسی فی المدة المعلومه علی المهر المعلوم) و بعد زوج می گوید(قبلت التمتیع و المتعه لنفسی فی المدة المعلومة علی المهر المعلوم)

2. و در صورتی که صیغه عقد منقطع وکالت اجرا می شود وکیل ابتدا از جانب زوجه می گوید (متعت موکلتی لموکلی فی المدة المعلومة علی المهر المعلوم) و بعد از جانب زوج می گوید(قبلت التمتیع و المتعة لموکلی علی المهر المعلوم)

3. و در صورتی که هر یک وکیلی جداگانه گرفته اند همین الفاظ را با رعایت ترتیب و عدم فاصله از جانب وکیلها اجرا می شود.

تذکر چند نکته ضروری به نظر می رسد:

1- این که اکثر علماء و فقها اجازه پدر و یا جد پدری را در عقد نکاح شرط می دانند البته برای دختر باکره، اما زنی که قبلا شوهر کرده و الان نداشته باشد و در عده هم نباشد خود می تواند تصمیم بگیرد و نیازی به اجازه کسی نیست.

2- قبل از اجراء عقد رضایت طرفین نسبت به اصل ازدواج و اعطاء وکالت باید محرز گردد.

3- طرفین باید به تمامی اجزاء مانند مقدار مهر و در عقد موقت زمان و مقدار مهر کاملا آگاه باشند.

4- در صورتی که از توانائی اجراء صیغه عاجزید این کار را به اهلش واگذار نمائید.

5- در صورتی که صیغه را خودتان اجرا می کنید خوب است به زبان فارسی هم جاری شود و البته اجرا صیغه فقط به زبان فارسی کفایت نمی کند.[1]


 [1]برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص شرایط ازدوج دائم و موقت و نحوه اجراء صیغه و احکام آن به رساله توضیح المسائل مراجع ، احکام و دستور خواندن عقد ، ص 381 مراجعه نمائید. با توجه به اختلاف نظر مراجع تقلید در بعضی از فروعات مسأله، حتما به نظر مرجع تقلید خود رجوع نمائید.