-
كتاب: مجموعه آثار جلد 19 صفحه 395 
نويسنده: استاد شهيد مرتضى مطهرى 

علت و فلسفه پيدا شدن حجاب چيست؟ چطور شد كه در ميان همه يا بعضى ملل باستانى پديد آمد؟ اسلام كه دينى است كه در همه دستورهاى خويش فلسفه و منظورى دارد چرا و روى چه مصلحتى حجاب را تاييد و يا تاسيس كرد؟ 

مخالفان حجاب سعى كرده‏اند جريانات ظالمانه‏اى را به عنوان علت پيدا شدن حجاب ذكر كنند، و در اين جهت ميان حجاب اسلامى و غير اسلامى فرق نمى‏گذارند، چنين وانمود مى‏كنند كه حجاب اسلامى نيز از همين جريانات ظالمانه سرچشمه مى‏گيرد. 

در باب علت پيدا شدن حجاب نظريات گوناگونى ابراز شده است و غالبا اين علتها براى ظالمانه يا جاهلانه جلوه دادن حجاب ذكر شده است.ما مجموع آنها را ذكر مى‏كنيم.نظرياتى كه به دست آورده‏ايم بعضى فلسفى و بعضى اجتماعى و بعضى اخلاقى و بعضى اقتصادى و بعضى روانى است كه ذيلا ذكر مى‏شود: 

1.ميل به رياضت و رهبانيت (ريشه فلسفى) 

2.عدم امنيت و عدالت اجتماعى (ريشه اجتماعى) 

3.پدر شاهى و تسلط مرد بر زن و استثمار نيروى وى در جهت منافع اقتصادى مرد (ريشه اقتصادى) 

4.حسادت و خودخواهى مرد (ريشه اخلاقى) 

5.عادت زنانگى زن و احساس او به اينكه در خلقت از مرد چيزى كم دارد، به علاوه مقررات خشنى كه در زمينه پليدى او و ترك معاشرت با او در ايام عادت وضع شده است (ريشه روانى) علل نامبرده يا به هيچ وجه تاثيرى در پيدا شدن حجاب در هيچ نقطه از جهان نداشته است و بى‏جهت آنها را به نام علت‏حجاب ذكر كرده‏اند و يا فرضا در پديد آمدن بعضى از سيستمهاى غير اسلامى تاثير داشته است در حجاب اسلامى تاثير نداشته است‏يعنى حكمت و فلسفه‏اى كه در اسلام سبب تشريع حجاب شده، نبوده است. 

همان طور كه ملاحظه مى‏شود مخالفان حجاب گاهى آن را زاييده يك طرز تفكر فلسفى خاص درباره جهان و لذات جهان معرفى مى‏كنند و گاهى ريشه سياسى و اجتماعى براى آن ذكر مى‏كنند و گاهى آن را معلول علل اقتصادى مى‏دانند و گاهى جنبه‏هاى خاص اخلاقى يا روانى را در پديد آمدن آن دخالت مى‏دهند. 

ما هر يك از اين علل را ذكر و سپس انتقاد مى‏كنيم و ثابت مى‏كنيم كه اسلام در فلسفه اجتماعى خود به هيچ يك از اين جهات نظر نداشته است و هيچ يك از آنها با مبانى مسلم و شناخته شده اسلام وفق نمى‏دهد و در خاتمه به يك علت اساسى اشاره مى‏كنيم كه از نظر ما موجه‏ترين آنها به شمار مى‏رود.