«و من آياته أن خلق لكم من أنفسكم أزواجاً لتسكنوا إليها»(1) «و از نشانه‏هاى او اينكه همسرانى از جنس خودتان، براى شما آفريد تا در كنار آنان آرامش يابيد».

در زندگى زناشويى چندين حقوق متقابل- به عنوان حقّ و وظيفه- مطرح است. هر جا وظيفه هست، در برابرش حق قرار دارد چنان كه هر جا براى كسى حقى قرار داده شده، در مقابل وظيفه‏اى نيز بر عهده او گذاشته شده است. زن و شوهر نسبت به همديگر، وظايفى دارند و بر همين اساس حقوق متقابلى متوجه آنان است كه اگر هر دو به وظايف خود عمل كنند و به حقوق خود برسند، زندگى آنها درست و بر اساس عدالت استوار است و در نتيجه زندگى در سايه آن شيرين مى‏گردد.

پايه و اساس خانواده، احترام و محبت و رعايت حقوق يكديگر است. امام باقرعليه السلام مى‏فرمايد: «هر كس زن گرفت، بايد او را گرامى بدارد و به او احترام كند.»(2) و امام كاظم‏عليه السلام مى‏فرمايد: «جهاد زن شوهردارى نيكو است».(3)

حقوق زناشويى بر دو نوع است:

1. حقوق واجب و قانونى،

2. حقوق مستحب و اخلاقى.

حقوق قانونى، رعايت حداقل‏ها است كه قانون و دادگاه از آن دفاع مى‏كند. حقوق اخلاقى، رعايت حسن هم زيستى است كه خوشى و شيرينى زندگى را بيش از پيش فراهم مى‏سازد.

 الف. حقوق زن نسبت به مرد:

1. تهيه غذا،

2. تهيه پوشاك،

3. تهيه وسايل مورد نياز خانه،

4. تهيه مسكن،

5. حق آميزش و همخوابى،

 ب. حقوق مرد نسبت به زن:

1. خروج از منزل با اجازه شوهر،

2. حق تمكين،

3. رفع امور نفرت آور،

4. آرايش و نظافت،

5. نذر و قسم خوردن با اجازه شوهر.

پى‏نوشت‏

 (1) روم (30)، آيه 12.

 (2)» من اتَّخذ المرأة فليكرمها «: وسائل الشيعه، ج 5، باب 3.

 (3)» جهاد المرة حسن التَّبعل «: فروع كافى، ج 5، ص 9.