عده edde
یکی از مسائل مهمی که خانمها پس از اتمام دوره متعه یا پس از طلاق یا پس از فوت شوهر ، برای ازدواج مجدد مراعات میکنند ، یک مدت زمانی بنام عده edde هست که بسته به نوع آن فرق دارد.
چون بحث این بلاگ در مورد متعه هست ، عدّه متعه رو بررسی میکنیم :
اگر خانمي یائسه باشد يا خداي ناکرده مرتکب زنا شده باشد ، يا خانمی متعه کرده باشد اما دخولی صورت نگرفته باشد (مثلا صرفا دوستی و بیرون رفتن یا … بدون دخول) عدّه ندارد.
اگر خانمی در سن حیض باشد اما حیض نبیند ، عده او 45 روز هست
(عدّه عقد دائم برای اینگونه خانمها 2 برابره = 90 روز)
اگر خانمی شوهرش فوت کنه، باید 4ماه و 10روز عدّه نگهداره.
در سایر موارد (يعني متعه مدخوله ای که در سن حیض هست و حائض هم میشود) بنابر مشهور ، عدّه برابر با سپری شدن 2 حیض کامل است (در عقد دائم ، سپری شدن 3 طـــــُــهر است) البته آية الله شبیری حسینی زنجانی و آية الله سيد صادق شيرازي استثنائا در این مساله ، يک حيض کامل را هم کافي ميدانند. منظور از حیض کامل هم این است که ، اتمام مدت یا بخشش مدت ، قبل از حیض رخ دهد نه در حین دوره عادت ماهانه.
______________________________________
پینوشت ها:
چیزی که در حکم دخول باشد نیز مانند دخول میتواند عده ایجاد کند ، مثلا ورود منی
در زمان عده محدودیت فقط برای زن نیست بلکه مرد نیز محدودیتهایی دارد مثلا نمیتواند در آن زمان ازدواج کند با خواهر زنی که متعه اش تمام شده و الان در عده است!
اگر خانم و آقایی ازدواج کردند و خانم ، برای جدایی قبلی هنوز عدّه ای بر گردنش باشد ، عقد باطل است. اگر علم هم به این داشته اند و با این وجود عقد کرده اند ، علاوه بر بطلان عقد ، بر یکدیگر حرام ابدی میشوند.
در موقع خواندن عقد موقت لازم نیست آقای مربوطه از خانم در مورد در عدّه نبودن تحقیق کند.
لازم بذکر است که نظرات فقهی فوق بیشتر بر اساس آيات عظام ، سيد سیستانی و آقای وحید بود و خانمهایی که مبتلا به این مساله هستند میتوانند به مرجع خود مراجعه کنند.
در مورد علت و فلسفه نگه داشتن عدّه برای خانمها هم باید عرض شود که :
عمل به دستورات دین تعبدی هستند فلسفه احکام آنها در آخرت معلوم میشود مگر آن مقداری که معصومین بیان کرده اند.
و باقی احتمالها و پاسخهایی که به فلسفه احکام داده میشود تنها تیریست در تاریکی = رجما بالغیب
مثلا در مورد همین عدّه ، برخی گفتند که برای اطمینان از حامله نبودن زن است که در زمان حاضر و با وجود دستگاه ها و تکنیکهای پیشرفته پزشکی ، لزومی به این همه انتظار نیست! افراد دیگری گفتند که برای قطع تعلقات زن از مرد اول و آمادگی برای پیوستن به فرد دیگر است! که این هم با مواردی که زن و مرد با نفرت از هم جدا میشوند در تناقض است و … و در یک کلام باید به این افراد گفت که زیاد به مغزشون فشار نیاورند. (ظاهرا روایتی نقل شده که ان دین الله لا یصاب بالعقول!)
چند مسئله دیگر
· اگر بخواهیم عقد موقت خود را با همسرمان تمدید کنیم، عقد جدید نیاز است؟! آیا برای عقد جدید با همان همسر باز هم عدّه لازم است؟!
در صورتی که دو نفر از هم جدا شدند (یا مدتشان تمام شد)، اگر بخواهند دوباره با هم ازدواج کنند:
چنانچه آن زن بعد از جدائی با فرد سومی ازدواج کرده و رابطه داشته که باید عدّه نگه دارد.
اما اگر با همان مرد میخواهد مجددا عقد(موقت/دائم) کند، عدّه ندارد به شرطیکه:
الف) چنانچه عقد قبلیشان موقت بوده، مدتش تمام یا بخشیده شده باشد
ب) اگر عقد قبلیشان دائم بود و طلاق گرفتهاند، در عدّه رجعی نباشد چون وقتی زن در عدّه رجعی است، هنوز هم همسرحقیقی یا همسرحکمی آن مرد است و این میشود ازدواج مجدد با کسی که در حال حاضر هم همسر اوست!
چیزی به نام تمدید در ازدواج موقت نداریم.
پس از اتمام یا بخشیده شدن مدت عقد موقت، همانطور که در بند قبل گفتیم، عدّه لازم نیست و میتوان مجددا عقد موقت دیگری با مدت مورد توافق خواند.
بنابراین، خواندن عقد مجدد در زمانی که هنوز مدت عقد فعلی تمام نشده، باطل است. مثلا اگر مردی زنی را بمدت یکسال به عقد موقت خود درآورد، صحیح نیست که روز بعد بگوید:
برای ده سال تمدیدش کنیم!
خطبه دیگری بخوانیم برای زمان اتمام عقد فعلی به مدت 9 سال!
(البته قبلا هم گفته شد که زمان شروع زوجیت، از لحظه اتمام خطبه است و نمیتواند زمانی در آینده باشد)
· آیا ازدواج با زنی که در عدّه دیگری است صحیح است؟
خیر. این ازدواج حرام (و باطل) است.
اگر یکی از زوجین بداند که «زن در عدّه است و ازدواج در عده حرام است»، زن و مرد بر هم حرام ابدی میشوند (هرگز نمیتوانند با هم ازدواج کنند)
اما اگر ندانند که او در عدّه است یا ندانند که ازدواج در عدّه حرام است، اگر دخول(ولو از دبر) صورت نگرفته باشد، پس از اتمام عدّه میتوانند با هم ازدواج کنند و الا بر هم حرام ابد میشوند.
نکته1: این در مورد ازدواج (موقت/دائم) با زنی بود که در عدّه دیگری است. اگر مردی با زنی که در عدّهی غیررجعی (مثل:متعه/وفات/وطیبهشبهه/بائن) بود، نعوذ بالله «زنا» کند یا وطی به شبهه (بغیر ایقاع عقد مثلا در تاریکی اشتباها…!) در اینصورت حرمت ابدی واقع نمیشود.
نکته2: اگر زنی مجرد شد! اما قبل از شروع عدّهاش با فرد دیگری ازدواج کرد عقد جدیدش باطل است
اما آیا علاوه بر بطلان عقد جدید، بر شوهر جدید هم حرام ابدی میشود؟ (چون گفتیم که اگر دخولی در کار باشد یا علم به مساله داشته باشد و در زمان عدّه با زنی ازدواج کند به او حرام ابدی میشود)
پاسخ این مساله محل اختلاف است و آقای سیستانی فتوا به عدم حرمت ابدی این دو نفر دارند و میتوانند بعد از اتمام عدّه با هم ازدواج کنند.
· اگر زنی ادعا کرد که عدّهاش تمام شده و مانعی برای عقد موقت/دائم ندارد، میتوان با او ازدواج کرد؟!
این سوال را خیلی از خوانندگان میپرسند و علت آن را هم ناشناس و غیرقابلاعتماد بودن آن زن میدانند.
بدلیل عمومی بودن این سوال، پاسخ آن را از زبان چند مرجع مینگارم:
مرحومین {سیدالخوئی، فاضللنکرانی، میرزاجواد تبریزی، بهجت، گلپایگانیسید، گلپایگانیصافی، اراکی، منتظری} و روحانی، : اگر زن بگوید عدّهام تمام شده از او قبول میشود به دو شرط:
مورد تهمت نباشد
از زمان جدائی از شوهر قبلی یا فوت او، بقدری گذشته باشد که تمام شدن عده در آن مدت ممکن باشد.
سید علی سیستانی: اگر زن بگوید عدّهام تمام شده از او قبول میشود در صورتی که مورد تهمت نباشد. اگر مورد تهمت بود «بنابراحتیاط واجب» از او قبول نمیشود.
(البته به نظرم شرط دوم آقای فاضل یک مصداق از شرط کلی اول است که مورد دوم به عنوان مثال در رساله آقای سیستانی اشاره شده)
شیخ حسین وحید خراسانی: در رساله فارسی ایشان تنها به شرط دوم (از دو شرطی که در بالا آمد) اشاره شده.
اگر زن ادعائی نکرد (که در عدّه هستم یا نیستم) آیا پرسش از وی و تفحص لازم است؟!
آقای سیستانی و مرحوم تبریزی نظرشان این است که: اگر شک داشته باشد که زن در عدّه است یا خیر، حکم به «در عدّه نبودن او» میشود.
به نقل از http://man-mote.tumblr.com/
چون بحث این بلاگ در مورد متعه هست ، عدّه متعه رو بررسی میکنیم :
اگر خانمي یائسه باشد يا خداي ناکرده مرتکب زنا شده باشد ، يا خانمی متعه کرده باشد اما دخولی صورت نگرفته باشد (مثلا صرفا دوستی و بیرون رفتن یا … بدون دخول) عدّه ندارد.
اگر خانمی در سن حیض باشد اما حیض نبیند ، عده او 45 روز هست
(عدّه عقد دائم برای اینگونه خانمها 2 برابره = 90 روز)
اگر خانمی شوهرش فوت کنه، باید 4ماه و 10روز عدّه نگهداره.
در سایر موارد (يعني متعه مدخوله ای که در سن حیض هست و حائض هم میشود) بنابر مشهور ، عدّه برابر با سپری شدن 2 حیض کامل است (در عقد دائم ، سپری شدن 3 طـــــُــهر است) البته آية الله شبیری حسینی زنجانی و آية الله سيد صادق شيرازي استثنائا در این مساله ، يک حيض کامل را هم کافي ميدانند. منظور از حیض کامل هم این است که ، اتمام مدت یا بخشش مدت ، قبل از حیض رخ دهد نه در حین دوره عادت ماهانه.
______________________________________
پینوشت ها:
چیزی که در حکم دخول باشد نیز مانند دخول میتواند عده ایجاد کند ، مثلا ورود منی
در زمان عده محدودیت فقط برای زن نیست بلکه مرد نیز محدودیتهایی دارد مثلا نمیتواند در آن زمان ازدواج کند با خواهر زنی که متعه اش تمام شده و الان در عده است!
اگر خانم و آقایی ازدواج کردند و خانم ، برای جدایی قبلی هنوز عدّه ای بر گردنش باشد ، عقد باطل است. اگر علم هم به این داشته اند و با این وجود عقد کرده اند ، علاوه بر بطلان عقد ، بر یکدیگر حرام ابدی میشوند.
در موقع خواندن عقد موقت لازم نیست آقای مربوطه از خانم در مورد در عدّه نبودن تحقیق کند.
لازم بذکر است که نظرات فقهی فوق بیشتر بر اساس آيات عظام ، سيد سیستانی و آقای وحید بود و خانمهایی که مبتلا به این مساله هستند میتوانند به مرجع خود مراجعه کنند.
در مورد علت و فلسفه نگه داشتن عدّه برای خانمها هم باید عرض شود که :
عمل به دستورات دین تعبدی هستند فلسفه احکام آنها در آخرت معلوم میشود مگر آن مقداری که معصومین بیان کرده اند.
و باقی احتمالها و پاسخهایی که به فلسفه احکام داده میشود تنها تیریست در تاریکی = رجما بالغیب
مثلا در مورد همین عدّه ، برخی گفتند که برای اطمینان از حامله نبودن زن است که در زمان حاضر و با وجود دستگاه ها و تکنیکهای پیشرفته پزشکی ، لزومی به این همه انتظار نیست! افراد دیگری گفتند که برای قطع تعلقات زن از مرد اول و آمادگی برای پیوستن به فرد دیگر است! که این هم با مواردی که زن و مرد با نفرت از هم جدا میشوند در تناقض است و … و در یک کلام باید به این افراد گفت که زیاد به مغزشون فشار نیاورند. (ظاهرا روایتی نقل شده که ان دین الله لا یصاب بالعقول!)
چند مسئله دیگر
· اگر بخواهیم عقد موقت خود را با همسرمان تمدید کنیم، عقد جدید نیاز است؟! آیا برای عقد جدید با همان همسر باز هم عدّه لازم است؟!
در صورتی که دو نفر از هم جدا شدند (یا مدتشان تمام شد)، اگر بخواهند دوباره با هم ازدواج کنند:
چنانچه آن زن بعد از جدائی با فرد سومی ازدواج کرده و رابطه داشته که باید عدّه نگه دارد.
اما اگر با همان مرد میخواهد مجددا عقد(موقت/دائم) کند، عدّه ندارد به شرطیکه:
الف) چنانچه عقد قبلیشان موقت بوده، مدتش تمام یا بخشیده شده باشد
ب) اگر عقد قبلیشان دائم بود و طلاق گرفتهاند، در عدّه رجعی نباشد چون وقتی زن در عدّه رجعی است، هنوز هم همسرحقیقی یا همسرحکمی آن مرد است و این میشود ازدواج مجدد با کسی که در حال حاضر هم همسر اوست!
چیزی به نام تمدید در ازدواج موقت نداریم.
پس از اتمام یا بخشیده شدن مدت عقد موقت، همانطور که در بند قبل گفتیم، عدّه لازم نیست و میتوان مجددا عقد موقت دیگری با مدت مورد توافق خواند.
بنابراین، خواندن عقد مجدد در زمانی که هنوز مدت عقد فعلی تمام نشده، باطل است. مثلا اگر مردی زنی را بمدت یکسال به عقد موقت خود درآورد، صحیح نیست که روز بعد بگوید:
برای ده سال تمدیدش کنیم!
خطبه دیگری بخوانیم برای زمان اتمام عقد فعلی به مدت 9 سال!
(البته قبلا هم گفته شد که زمان شروع زوجیت، از لحظه اتمام خطبه است و نمیتواند زمانی در آینده باشد)
· آیا ازدواج با زنی که در عدّه دیگری است صحیح است؟
خیر. این ازدواج حرام (و باطل) است.
اگر یکی از زوجین بداند که «زن در عدّه است و ازدواج در عده حرام است»، زن و مرد بر هم حرام ابدی میشوند (هرگز نمیتوانند با هم ازدواج کنند)
اما اگر ندانند که او در عدّه است یا ندانند که ازدواج در عدّه حرام است، اگر دخول(ولو از دبر) صورت نگرفته باشد، پس از اتمام عدّه میتوانند با هم ازدواج کنند و الا بر هم حرام ابد میشوند.
نکته1: این در مورد ازدواج (موقت/دائم) با زنی بود که در عدّه دیگری است. اگر مردی با زنی که در عدّهی غیررجعی (مثل:متعه/وفات/وطیبهشبهه/بائن) بود، نعوذ بالله «زنا» کند یا وطی به شبهه (بغیر ایقاع عقد مثلا در تاریکی اشتباها…!) در اینصورت حرمت ابدی واقع نمیشود.
نکته2: اگر زنی مجرد شد! اما قبل از شروع عدّهاش با فرد دیگری ازدواج کرد عقد جدیدش باطل است
اما آیا علاوه بر بطلان عقد جدید، بر شوهر جدید هم حرام ابدی میشود؟ (چون گفتیم که اگر دخولی در کار باشد یا علم به مساله داشته باشد و در زمان عدّه با زنی ازدواج کند به او حرام ابدی میشود)
پاسخ این مساله محل اختلاف است و آقای سیستانی فتوا به عدم حرمت ابدی این دو نفر دارند و میتوانند بعد از اتمام عدّه با هم ازدواج کنند.
· اگر زنی ادعا کرد که عدّهاش تمام شده و مانعی برای عقد موقت/دائم ندارد، میتوان با او ازدواج کرد؟!
این سوال را خیلی از خوانندگان میپرسند و علت آن را هم ناشناس و غیرقابلاعتماد بودن آن زن میدانند.
بدلیل عمومی بودن این سوال، پاسخ آن را از زبان چند مرجع مینگارم:
مرحومین {سیدالخوئی، فاضللنکرانی، میرزاجواد تبریزی، بهجت، گلپایگانیسید، گلپایگانیصافی، اراکی، منتظری} و روحانی، : اگر زن بگوید عدّهام تمام شده از او قبول میشود به دو شرط:
مورد تهمت نباشد
از زمان جدائی از شوهر قبلی یا فوت او، بقدری گذشته باشد که تمام شدن عده در آن مدت ممکن باشد.
سید علی سیستانی: اگر زن بگوید عدّهام تمام شده از او قبول میشود در صورتی که مورد تهمت نباشد. اگر مورد تهمت بود «بنابراحتیاط واجب» از او قبول نمیشود.
(البته به نظرم شرط دوم آقای فاضل یک مصداق از شرط کلی اول است که مورد دوم به عنوان مثال در رساله آقای سیستانی اشاره شده)
شیخ حسین وحید خراسانی: در رساله فارسی ایشان تنها به شرط دوم (از دو شرطی که در بالا آمد) اشاره شده.
اگر زن ادعائی نکرد (که در عدّه هستم یا نیستم) آیا پرسش از وی و تفحص لازم است؟!
آقای سیستانی و مرحوم تبریزی نظرشان این است که: اگر شک داشته باشد که زن در عدّه است یا خیر، حکم به «در عدّه نبودن او» میشود.
به نقل از http://man-mote.tumblr.com/
+ نوشته شده در پنجشنبه پنجم خرداد ۱۳۹۰ ساعت 17:57 توسط مجيد كمالي
|