مواردى که قضا وکفاره جمع واجب است

اگر به چیز حرامى که در غیر ماه رمضان نیز بر انسان حرام است روزه خود را باطل کند، چه آن چیز اصلاً حرام باشد، مثل خوردن شراب یا غذاى نجس یا زنا کردن ، یا به جهتى حرام شده باشد مثل خوردن غذاى حلالى که براى انسان ضرر دارد ونزدیکى باعیال خود در حال حیض، بنابر احتیاط واجب، کفاره جمع بر او واجب مى شود یعنى باید یک بنده آزاد کند ودو ماه روزه بگیرد وشصت فقیر را سیر کند.

مسائلى در کفاره

1ـ اگر روزه دار در یک روز ماه رمضان چند مرتبه یکى از مفطرات روزه را ( غیر از جماع ) مرتکب شود ، براى همه آنها یک کفاره کافى است. همچنین است اگر چند نوع از مفطرات را انجام دهد، مثل آنکه هم بخورد وهم بیاشامد وهم تمام سرش را در آب فرو ببرد .


ولى اگر در روز ماه رمضان بازن خود مکرراً جماع کند براى هر دفعه ، یک کفاره تخییرى و اگر جماع او حرام باشد مثلاً زنا کند ، براى هر دفعه یک کفاره جمع واجب مى شود  .

2ـ کسى که عمداً روزه خود را باطل کرده ، اگر مسافرت کند کفاره از او ساقط نمى شود چه سفرش قبل از ظهر باشد وچه بعد از ظهر . ولـى اگر روزه خود را باطل کرد وبعـد عذرى مانند حیض یانفاس یامرض براى او پیدا شد ، کفاره بر او واجب نیست .

3ـ کسى که از هر سه قسم کفاره روزه عاجز است ، مخیر است در اینکه هجده روز روزه بگیرد یا به هر مقدارى که وسعش مى رسد به فقرا اطعام بدهد ، واگر از این دو نیز عاجز بود باید آن مقدار که مى تواند از روزه واطعام انجام دهد واگر از هر دو به طور کلى عاجز بود باید بجاى کفاره استغفار کند ، اگر چه مثلاً یک مرتبه بگوید استغفر الله واحتیاط واجب آنست که هر وقت بتواند ، کفاره را بدهد .

4ـ اگر قضاى روزه رمضان را تا سال بعد عقب بیندازد ، باید قضا را بجا آورد وبراى هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد ، واین کفاره تأخیر فقط براى سال دوم است وبراى سالهاى بعد تکرار نمى شود ، مثلاً اگر قضاى روزه رمضان را تا سه سال یا بیشتر بجا نیاورد ، کفاره تأخیر فقط براى سال دوم است ، وسالهاى بعدى کفاره ندارد .

5ـ کسى که باید براى هر روز یک مد طعام به فقیر بدهد ، مى تواند کفاره چند روز از یک رمضان یا چند رمضان را به یک فقیر بدهد .